Sau nhiều năm giữ vốn trong dự án, tới lúc khoản đầu tư được hoàn. Rất nhiều người bất ngờ ở điểm này: đưa tiền về cũng có thủ tục riêng, và họ chưa chuẩn bị gì cho chiều ngược lại.
Điều kiện trước tiên
Hoàn vốn chỉ nên diễn ra sau khi bạn đã hoàn tất mọi điều kiện của chương trình định cư. Nhận lại sớm có thể làm mất tư cách đã được cấp.
Hãy xác nhận với luật sư di trú rằng thời điểm hoàn vốn là an toàn, trước khi gửi bất kỳ đề nghị nào cho dự án. Đây là bước không được bỏ qua.
Quy trình hoàn vốn
Thông thường bạn phải gửi đề nghị bằng văn bản theo đúng mẫu và thời hạn trong hợp đồng. Tiền không tự động quay về khi hết thời hạn nắm giữ.
Hãy đọc lại hợp đồng về phần này ít nhất sáu tháng trước khi tới hạn. Một số hợp đồng yêu cầu báo trước một khoảng thời gian nhất định.
Thực tế thường chậm hơn giấy tờ
Hợp đồng ghi một số ngày, nhưng dự án cần thanh khoản để trả. Nếu tài sản chưa bán được hoặc dòng tiền chưa về, việc hoàn có thể kéo dài.
Hãy hỏi từ trước kế hoạch thanh khoản của dự án cho giai đoạn hoàn vốn. Đây cũng là câu hỏi nên đặt ngay từ khi thẩm định, không phải tới lúc cần tiền mới hỏi.
Chứng minh nguồn gốc lần nữa
Khi tiền chuyển về Việt Nam, ngân hàng trong nước sẽ hỏi khoản này từ đâu. Câu trả lời là từ khoản đầu tư của chính bạn, và bạn phải chứng minh.
Đây là lúc bộ chứng từ chuyển đi năm xưa phát huy giá trị. Ai giữ đầy đủ thì việc này chỉ là thủ tục; ai không giữ thì phải đi xin lại từ nước ngoài.
Nghĩa vụ thuế
Phần lợi nhuận hoặc lãi từ khoản đầu tư có thể chịu thuế ở nước đầu tư, ở Việt Nam, hoặc ở cả hai tuỳ tình trạng cư trú thuế của bạn.
Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa hai nước, nếu có, quyết định cách xử lý. Hãy hỏi tư vấn thuế trước khi nhận tiền, vì một số lựa chọn chỉ có trước chứ không có sau.
Tình trạng cư trú thuế
Nếu bạn đã chuyển sang sống ở nước kia, bạn có thể đã thành đối tượng cư trú thuế ở đó và không còn ở Việt Nam. Điều này đổi hoàn toàn nghĩa vụ kê khai.
Nhiều người vẫn khai thuế theo thói quen cũ và tạo ra sai sót kéo dài. Hãy xác định rõ tình trạng của mình ngay khi chuyển nơi cư trú chính.
Lựa chọn giữ lại ở nước ngoài
Không bắt buộc phải mang tiền về. Nếu gia đình bạn đã sống ở nước đó, giữ tiền tại chỗ thường hợp lý hơn về cả chi phí lẫn kế hoạch.
Nhưng hãy kiểm tra nghĩa vụ kê khai tài sản ở nước ngoài của Việt Nam nếu bạn vẫn là đối tượng cư trú thuế tại đây. Nhiều nước yêu cầu kê khai kể cả khi không chuyển tiền.
Tỷ giá và thời điểm
Với khoản lớn, chênh lệch tỷ giá giữa các thời điểm có thể đáng kể. Nhưng đừng để việc chờ tỷ giá tốt làm trễ các mốc pháp lý.
Thứ tự ưu tiên nên là: an toàn pháp lý trước, tối ưu tài chính sau. Một khoản lãi tỷ giá không bù được cho một tư cách bị ảnh hưởng.
Nói chuyện với gia đình về khoản tiền này
Sau nhiều năm, hoàn cảnh gia đình có thể đã khác: con đã lớn, kế hoạch sống đã đổi, nhu cầu tài chính không còn như lúc đầu. Khoản tiền quay về nên được bàn lại chứ không mặc định theo kế hoạch cũ.
Hãy quyết định trước khi tiền về: giữ ở đâu, dùng vào việc gì, ai đứng tên. Một khoản lớn về tài khoản mà chưa ai bàn thường trở thành nguồn bất đồng.
Đóng hồ sơ cho gọn
Sau khi nhận đủ vốn, hãy xin văn bản xác nhận của dự án rằng quan hệ đầu tư đã kết thúc và không còn nghĩa vụ nào giữa hai bên.
Lưu văn bản đó cùng toàn bộ hồ sơ. Với một quan hệ kéo dài nhiều năm và liên quan tới tư cách pháp lý của cả gia đình, một cái kết được ghi nhận rõ ràng là thứ đáng có.
Hỏi đáp
Tôi nhận lại ít hơn số đã đầu tư thì sao?
Đây là rủi ro đầu tư và thường không có cơ chế đòi bù. Hãy giữ chứng từ để chứng minh khoản lỗ nếu cần cho mục đích thuế.
Dự án chậm hoàn vốn thì tôi làm gì?
Gửi yêu cầu bằng văn bản theo hợp đồng, lưu lại, và tư vấn luật sư tại nước đó nếu quá hạn nhiều. Đừng chỉ trao đổi qua điện thoại.
Có phải báo với cơ quan di trú khi nhận lại vốn không?
Tuỳ chương trình và tuỳ thời điểm. Hãy hỏi trước khi nhận, vì nhận sai thời điểm có thể ảnh hưởng tới tư cách.
Chuyển về Việt Nam có bị hạn mức không?
Chuyển tiền hợp pháp về nước thường thuận lợi hơn chiều đi, nhưng vẫn cần chứng từ về nguồn gốc. Hãy hỏi ngân hàng trước.
