Một kế hoạch chỉ đứng vững khi mọi thứ diễn ra đúng dự kiến là một kế hoạch chưa hoàn chỉnh. Phần còn thiếu luôn là câu trả lời cho hai chữ nếu không. Và với một quyết định ảnh hưởng tới cả gia đình trong nhiều năm, phần ấy quan trọng ngang phần chính.
Viết ra ba kịch bản
Kịch bản tốt: mọi thứ đúng hạn. Kịch bản thường: chậm hơn dự kiến khoảng một tới hai năm. Kịch bản xấu: hồ sơ không thành hoặc vốn không quay về.
Với mỗi kịch bản, hãy viết ra gia đình sẽ ở đâu, sống bằng gì, và con cái học ở đâu. Ba trang giấy này là công cụ ra quyết định tốt hơn mọi bảng tính.
Quy tắc về quy mô
Đừng đầu tư số tiền mà việc mất nó sẽ làm gia đình khủng hoảng. Nếu khoản đầu tư chiếm gần hết tài sản, rủi ro đã quá lớn bất kể dự án tốt tới đâu.
Hãy giữ lại một khoản dự trữ đủ cho gia đình sống một tới hai năm, tách hoàn toàn khỏi khoản đầu tư. Khoản này không phải để đầu tư thêm mà để bạn ra quyết định bình tĩnh.
Giữ một cửa thứ hai
Trong lúc chờ, hãy tiếp tục những việc mở ra lựa chọn khác: học ngoại ngữ, giữ hồ sơ nghề nghiệp cập nhật, duy trì công việc hoặc doanh nghiệp ở Việt Nam.
Nếu kế hoạch chính không thành, bạn không phải bắt đầu lại từ con số không. Và nếu nó thành, những việc này đều có ích ở nơi mới.
Đừng cắt cầu quá sớm
Bán hết nhà cửa, nghỉ việc, cho con nghỉ học trước khi hồ sơ được chấp thuận là sai lầm phổ biến và tốn kém. Hãy giữ nguyên cho tới khi có kết quả chắc chắn.
Với người đã có tư cách tạm thời, vẫn nên chờ tới khi gỡ bỏ điều kiện mới xử lý dứt điểm tài sản ở Việt Nam. Giai đoạn giữa chưa phải điểm an toàn.
Nói chuyện với cả nhà
Trẻ con cần biết kế hoạch ở mức phù hợp với tuổi, kể cả phần không chắc chắn. Giấu hoàn toàn khiến các em tự dựng ra giả thuyết tệ hơn.
Người lớn trong nhà nên cùng hiểu rủi ro và cùng đồng ý. Một quyết định lớn do một người tự quyết rồi cả nhà chịu hậu quả là nguồn của rất nhiều đổ vỡ về sau.
Chuẩn bị cho người đi kèm
Người phối ngẫu thường là người chịu thiệt nhiều nhất trong năm đầu: bỏ nghề, mất mạng lưới quan hệ, và ở nhiều nơi phải chờ giấy phép mới đi làm được.
Hãy nói trước về điều này và chuẩn bị cụ thể: ngoại ngữ, chuyển đổi bằng cấp, tìm hiểu thị trường lao động. Đây cũng là một dạng kế hoạch dự phòng.
Đặt mốc xem lại
Mỗi sáu tháng, hãy ngồi lại và rà: tiến độ so với kế hoạch, dự án có gì mới, chính sách có thay đổi gì, và gia đình còn muốn điều này không.
Câu hỏi cuối cùng thường bị bỏ qua. Hoàn cảnh và mong muốn của một gia đình có thể đổi trong ba năm, và kế hoạch nên đổi theo chứ không phải ngược lại.
Biết khi nào nên dừng
Hãy định trước một ngưỡng: nếu tới thời điểm nào đó mà việc này vẫn chưa xảy ra, gia đình sẽ chuyển hướng. Viết ngưỡng đó ra giấy khi còn đang bình tĩnh.
Ngưỡng được định trước bảo vệ bạn khỏi việc bám vào một kế hoạch chỉ vì đã bỏ quá nhiều vào đó. Đây là cái bẫy tâm lý mạnh nhất trong toàn bộ hành trình.
Lưu kế hoạch ở nơi cả nhà đọc được
Hãy để ba kịch bản, bảng ngân sách và các mốc thời gian vào một thư mục chung mà mọi người lớn trong nhà truy cập được, không nằm riêng trong máy của một người.
Khi có tin bất ngờ, cả nhà mở cùng một tài liệu và bàn trên cùng một thông tin. Đây là cách đơn giản nhất để tránh việc mỗi người nhớ một phiên bản khác nhau của cùng một kế hoạch.
Điều cuối cùng
Định cư là một phương tiện chứ không phải mục tiêu. Mục tiêu thật thường là một cuộc sống tốt hơn cho con cái và sự an tâm cho gia đình.
Hãy kiểm tra định kỳ xem phương tiện có còn phục vụ mục tiêu không. Một kế hoạch làm cả nhà kiệt sức trong năm năm đã đi ngược lại chính lý do nó được lập ra.
Hỏi đáp
Nên giữ dự trữ bao nhiêu?
Tối thiểu đủ cho gia đình sống một tới hai năm, tách khỏi khoản đầu tư. Với gia đình có con nhỏ thì nên nhiều hơn.
Có nên làm hai hồ sơ ở hai nước không?
Nếu ngân sách cho phép thì đây là cách phân tán rủi ro. Nhưng phải khai báo đầy đủ cả hai trong mỗi hồ sơ.
Khi nào thì nên bán tài sản ở Việt Nam?
Sau khi đã có tư cách ổn định, không phải trong giai đoạn tạm thời. Hãy giữ đường lui cho tới khi chắc chắn.
Con tôi lo lắng về việc chuyển đi, nên làm sao?
Hãy nói rõ mốc thời gian và kế hoạch dự phòng. Điều làm trẻ yên tâm là biết mình đang ở đâu trong một kế hoạch, không phải là được hứa chắc chắn.