Có một khoảng thời gian mà tiền đã rời khỏi tài khoản của bạn nhưng chưa vào dự án. Khoảng này có thể kéo dài nhiều tháng, và điều gì xảy ra trong đó do một bản hợp đồng ký quỹ quyết định chứ không do thiện chí của ai.
Ký quỹ để làm gì
Mục đích là bảo vệ cả hai bên trong giai đoạn chưa chắc chắn. Tiền được giữ bởi một bên thứ ba trung lập, thường là ngân hàng hoặc một hãng luật, và chỉ được chuyển cho dự án khi các điều kiện thoả thuận được đáp ứng.
Nếu hồ sơ định cư của bạn bị từ chối trước khi điều kiện đó xảy ra, tiền quay lại với bạn. Đây là lớp bảo vệ có giá trị thật.
Ba câu hỏi trung tâm
Ai giữ tiền. Điều kiện nào kích hoạt việc giải ngân. Và trường hợp nào tiền được hoàn lại cho bạn.
Ba câu trả lời này phải nằm trong hợp đồng bằng ngôn ngữ cụ thể, không phải bằng lời hứa. Nếu hợp đồng không nói rõ, hãy coi như cơ chế bảo vệ đó không tồn tại.
Kiểm tra bên giữ tiền
Bên giữ tiền phải độc lập với chủ dự án. Một hãng luật do chính chủ dự án thuê và trả tiền không phải bên trung lập theo nghĩa bạn đang hình dung.
Hãy liên hệ trực tiếp với bên giữ tiền bằng thông tin bạn tự tra được, không dùng số điện thoại trong tài liệu dự án. Xác nhận rằng họ thật sự giữ vai trò đó cho dự án này.
Điều kiện giải ngân phổ biến
Cách an toàn nhất cho bạn là giải ngân sau khi hồ sơ định cư được chấp thuận ở bước đầu. Khi đó bạn đã qua cửa khó nhất trước khi tiền rời khỏi ký quỹ.
Cách phổ biến hơn là giải ngân khi dự án gọi đủ số vốn tối thiểu hoặc khi đạt một mốc xây dựng. Cách này có lợi cho dự án hơn, và bạn cần biết mình đang ở cơ chế nào.
Giải ngân ngay khi nhận tiền
Một số dự án không có ký quỹ và chuyển thẳng tiền vào hoạt động. Điều này không tự động là xấu, nhưng nó có nghĩa là bạn mất lớp bảo vệ đó.
Nếu chấp nhận cấu trúc này, hãy bù lại bằng việc thẩm định kỹ hơn và bằng các điều khoản hoàn vốn rõ ràng. Đừng chấp nhận vì không biết rằng có lựa chọn khác.
Hoàn vốn khi hồ sơ bị từ chối
Đây là điều khoản quan trọng nhất trong toàn bộ hợp đồng với người làm hồ sơ định cư. Hãy đọc kỹ ba chi tiết: từ chối ở giai đoạn nào thì được hoàn, hoàn bao nhiêu phần trăm, và trong bao lâu.
Nhiều hợp đồng hoàn đủ nếu bị từ chối ở bước đầu nhưng không hoàn nếu bị từ chối ở bước sau. Ranh giới ấy phải được bạn hiểu rõ trước khi ký.
Các khoản bị trừ
Phí quản lý, phí hành chính, phí môi giới thường không nằm trong phần được hoàn. Con số này có thể đáng kể.
Hãy yêu cầu một bảng liệt kê: nếu tôi được hoàn vốn, tôi nhận lại chính xác bao nhiêu. Con số cụ thể thay cho chữ hoàn vốn chung chung.
Thời gian hoàn
Hợp đồng nên ghi rõ số ngày. Không có thời hạn nghĩa là không có nghĩa vụ về thời gian, và bạn có thể chờ rất lâu mà không vi phạm gì.
Hãy hỏi thêm về thực tế: những trường hợp trước đây được hoàn trong bao lâu. Câu trả lời thực tế thường khác con số trong hợp đồng.
Chuyển tiền đúng đường
Tiền phải đi từ tài khoản mang tên bạn tới tài khoản mà hợp đồng chỉ định, không qua trung gian nào khác. Mọi lệnh chuyển phải ghi rõ nội dung và số hợp đồng.
Nếu được yêu cầu chuyển sang một tài khoản khác với tài khoản ghi trong hợp đồng, hãy dừng lại và xác minh trực tiếp với bên giữ tiền. Đây cũng chính là hình thức lừa đảo phổ biến nhất trong các giao dịch lớn.
Chứng từ phải giữ
Hợp đồng ký quỹ, xác nhận của bên giữ tiền về việc đã nhận, mọi thông báo về giải ngân, và chứng từ chuyển tiền ở từng chặng.
Bộ chứng từ này phục vụ hai việc: chứng minh với cơ quan di trú rằng bạn đã đầu tư đúng, và bảo vệ bạn nếu có tranh chấp với dự án. Cả hai đều quan trọng như nhau.
Hỏi đáp
Ký quỹ có bắt buộc không?
Không bắt buộc ở mọi chương trình, nhưng nó là lớp bảo vệ nên ưu tiên khi so sánh các dự án.
Tiền trong ký quỹ có sinh lãi không?
Thường có lãi rất thấp, và hợp đồng quy định ai hưởng phần lãi đó. Hãy đọc điều khoản này.
Tôi đổi ý trước khi giải ngân thì rút được không?
Tuỳ hợp đồng. Nhiều hợp đồng chỉ cho hoàn khi hồ sơ bị từ chối, không cho rút vì đổi ý.
Bên giữ tiền phá sản thì sao?
Đây là lý do nên chọn ngân hàng lớn hoặc tổ chức có bảo hiểm nghề nghiệp. Hãy hỏi về cơ chế bảo vệ trong trường hợp đó.
