Trong một hồ sơ đầu tư định cư có ba tiến độ chạy song song: tiến độ xét hồ sơ, tiến độ thanh toán theo hợp đồng dự án, và tiến độ thủ tục chuyển tiền ở Việt Nam. Ba cái này độc lập với nhau và chúng thường va nhau nếu không ai ghép chúng lên cùng một trục.
Vì sao va nhau
Dự án muốn tiền sớm để triển khai. Cơ quan di trú muốn thấy tiền đã đầu tư trước khi xét. Ngân hàng cần hồ sơ đầy đủ mới cho chuyển.
Ba mong muốn này không xung đột về bản chất nhưng chúng có ba nhịp thời gian khác nhau. Việc của bạn là sắp xếp sao cho chúng không chặn lẫn nhau.
Bắt đầu từ điểm cố định nhất
Thường đó là thủ tục ngân hàng và thủ tục đăng ký ở Việt Nam, vì bạn không rút ngắn được. Hãy hỏi ngân hàng thời gian thực tế và lấy đó làm mốc gốc.
Từ mốc ấy tính ngược lên để biết cần bắt đầu chuẩn bị hồ sơ nguồn vốn từ khi nào, và tính xuôi xuống để biết khi nào có thể cam kết thanh toán cho dự án.
Đàm phán hạn thanh toán
Đừng ký một hợp đồng có hạn thanh toán ngắn hơn thời gian thủ tục của bạn. Đây là sai lầm phổ biến và nó đặt bạn vào thế vi phạm ngay từ đầu.
Hãy nêu thực tế với dự án và đề nghị thời hạn phù hợp, kèm điều khoản rằng chậm do thủ tục ngân hàng không bị coi là vi phạm. Nhiều dự án chấp nhận khi được nêu trước, và gần như không nơi nào chấp nhận khi đã trễ.
Làm song song những gì có thể
Trong lúc chờ thủ tục chuyển tiền, bạn có thể chuẩn bị hồ sơ định cư, làm lý lịch tư pháp, dịch thuật giấy tờ, khám sức khoẻ nếu đúng thời điểm.
Nhưng hãy cẩn thận với những thứ có hạn sử dụng ngắn. Làm lý lịch tư pháp quá sớm rồi hết hiệu lực trước khi nộp là mất tiền hai lần.
Thứ tự thường hợp lý
Thẩm định dự án và chọn dự án trước. Rồi làm việc với ngân hàng để biết yêu cầu. Rồi chuẩn bị hồ sơ nguồn vốn. Rồi ký hợp đồng với thời hạn phù hợp. Rồi chuyển tiền. Rồi nộp hồ sơ định cư.
Thứ tự này tránh được tình huống tệ nhất: đã chuyển tiền rồi mới phát hiện dự án hoặc cấu trúc không phù hợp với chương trình.
Một bảng theo dõi
Hãy lập bảng bốn cột: việc gì, ai làm, bắt đầu khi nào, hạn khi nào. Mỗi tuần rà một lần và cập nhật.
Với một dự án liên quan tới ngân hàng, dự án, luật sư và cơ quan nhà nước ở hai nước, bảng này là công cụ duy nhất giữ cho mọi thứ không rơi qua khe.
Người điều phối
Hãy xác định rõ ai trong gia đình là đầu mối liên hệ với tất cả các bên. Nhiều người cùng hỏi cùng một việc tạo ra thông tin mâu thuẫn.
Người đó nên lưu toàn bộ trao đổi vào một chỗ chung mà cả nhà xem được. Và nên có người thứ hai nắm được tình hình phòng khi cần.
Dự phòng cho việc chậm
Hãy giả định mỗi khâu chậm hơn dự kiến một khoảng, và xem kế hoạch còn đứng được không. Nếu toàn bộ kế hoạch chỉ đúng khi mọi thứ diễn ra hoàn hảo, đó là kế hoạch quá mỏng.
Với gia đình có ràng buộc thời gian như con sắp qua ngưỡng tuổi, biên dự phòng này còn quan trọng hơn nữa. Hãy bắt đầu sớm hơn thay vì chạy nhanh hơn.
Ghi lại giả định của kế hoạch
Khi lập lịch, hãy ghi rõ mỗi mốc dựa trên giả định nào: ngân hàng nói mất bao lâu, dự án cam kết thế nào, luật sư ước tính ra sao. Ghi cả tên người đã nói.
Khi có mốc bị trễ, bạn biết ngay giả định nào sai và hỏi đúng người. Không có ghi chép này, việc điều chỉnh kế hoạch trở thành đoán mò và cả nhà mất niềm tin vào lịch trình.
Đừng để tiền đi trước hiểu biết
Nguyên tắc cuối và quan trọng nhất: không chuyển đồng nào trước khi bạn đã có ý kiến của luật sư di trú rằng dự án và cấu trúc này phù hợp với chương trình.
Tiền đã chuyển thì rất khó lấy lại, còn một tuần chờ ý kiến pháp lý thì không mất gì. Đây là chỗ mà sự chậm rãi có giá trị cao nhất trong cả quá trình.
Hỏi đáp
Toàn bộ quá trình thường mất bao lâu?
Từ lúc bắt đầu tìm hiểu tới lúc chuyển tiền xong thường vài tháng tới hơn một năm, tuỳ mức độ sẵn sàng của hồ sơ nguồn vốn.
Có nên đặt cọc giữ suất trước không?
Hãy hỏi rõ khoản cọc có hoàn lại không và trong trường hợp nào. Đừng đặt cọc trước khi có ý kiến pháp lý về dự án.
Nộp hồ sơ định cư trước hay chuyển tiền trước?
Tuỳ chương trình, mỗi nơi một trình tự. Đây là câu hỏi đầu tiên nên hỏi luật sư di trú.
Nếu tôi trễ hạn thanh toán thì sao?
Hãy báo dự án ngay bằng văn bản kèm bằng chứng về thủ tục đang chạy. Im lặng rồi trễ là cách xấu nhất.