Thẩm định một dự án đầu tư định cư không phải việc một người làm được hết. Có phần bạn làm tốt hơn bất kỳ ai vì bạn biết hoàn cảnh của mình, và có phần bạn không nên tự làm dù có bao nhiêu thời gian.
Phần bạn nên tự làm
Tra cứu công khai: đăng ký doanh nghiệp, thông tin về chủ dự án, tin tức về dự án và về khu vực. Phần lớn thông tin này miễn phí và chỉ cần thời gian.
Đọc toàn bộ tài liệu, kể cả khi bạn không hiểu hết. Việc đọc cho bạn danh sách câu hỏi để mang tới người chuyên môn, và nó khiến buổi tư vấn hiệu quả gấp nhiều lần.
Phần chỉ bạn làm được
Đánh giá sự phù hợp với hoàn cảnh gia đình: khả năng tài chính thật, mốc thời gian của con cái, mức rủi ro chịu được, và điều gì xảy ra nếu vốn không quay về.
Không chuyên gia nào trả lời thay bạn những câu này. Và chúng thường quan trọng hơn chất lượng của bất kỳ dự án cụ thể nào.
Phần nên thuê: pháp lý di trú
Một luật sư di trú tại nước đến kiểm tra dự án có đáp ứng đúng yêu cầu của chương trình không. Đây là phần kỹ thuật và sai lầm ở đây làm hỏng cả hồ sơ.
Hãy chọn người hành nghề tại chính nước đó, có giấy phép kiểm tra được, và không nhận hoa hồng từ dự án.
Phần nên thuê: tài chính
Một kế toán hoặc chuyên gia tài chính đọc bản kế hoạch và báo cáo tài chính của bên nhận vốn. Vài giờ làm việc của họ thấy được những thứ bạn không thấy.
Hãy yêu cầu họ nêu ba rủi ro lớn nhất và ba câu hỏi nên đặt cho chủ dự án. Đó là sản phẩm cụ thể chứ không phải một nhận xét chung.
Phần nên thuê: kiểm tra tại chỗ
Nếu bạn không đi được, hãy thuê một đơn vị tại nước đó tới xem dự án và lập báo cáo có ảnh kèm ngày tháng.
Chi phí việc này nhỏ và nó trả lời câu hỏi mà không tài liệu nào trả lời được: dự án có tồn tại và đang ở giai đoạn nào trên thực địa.
Xung đột lợi ích
Đây là vấn đề trung tâm. Người giới thiệu dự án cho bạn thường nhận hoa hồng từ dự án, nên lời khuyên của họ không độc lập dù họ có thiện chí.
Nguyên tắc đơn giản: hãy có ít nhất một người mà bạn tự trả tiền và họ không nhận gì từ bên bán. Người đó là người duy nhất có lợi ích trùng với bạn.
Câu hỏi nên đặt cho người tư vấn
Anh chị có nhận khoản thù lao nào từ dự án này hoặc từ bên môi giới không. Anh chị đã làm bao nhiêu hồ sơ theo chương trình này. Có hồ sơ nào bị từ chối không và vì lý do gì.
Câu thứ ba quan trọng nhất. Người nói chưa từng có hồ sơ nào bị từ chối hoặc là rất ít kinh nghiệm, hoặc là đang không nói thật.
Ngân sách cho thẩm định
Hãy dành một khoản cụ thể cho việc này ngay từ đầu, tách khỏi phí dịch vụ làm hồ sơ. Nó thường rất nhỏ so với số vốn bạn sắp bỏ ra.
Nhiều gia đình tiếc khoản này rồi mất nhiều hơn gấp bội. Đây là một trong số ít khoản chi mà giá trị của nó thể hiện bằng những rủi ro bạn không gặp phải.
Đừng gộp mọi vai vào một người
Người bán dự án, người làm hồ sơ, người tư vấn pháp lý và người thẩm định tài chính nên là những bên khác nhau. Khi một đơn vị nhận hết mọi vai, không còn ai kiểm tra ai.
Điều này không có nghĩa là một công ty trọn gói luôn xấu. Nó chỉ có nghĩa là bạn cần thêm một người ngoài hệ thống đó đọc lại những gì họ đưa cho bạn ký.
Thứ tự làm việc
Tự tra cứu và đọc tài liệu trước, lập danh sách câu hỏi. Rồi gặp luật sư di trú để kiểm tra tính phù hợp. Rồi mới tới phần tài chính và kiểm tra tại chỗ.
Thứ tự này tiết kiệm tiền, vì nếu dự án không phù hợp với chương trình thì bạn dừng ngay ở bước hai và không cần trả tiền cho bước ba.
Hỏi đáp
Công ty làm hồ sơ đã kiểm tra dự án rồi thì tôi còn cần không?
Cần, vì họ thường có quan hệ thương mại với dự án. Một ý kiến độc lập là lớp bảo vệ riêng của bạn.
Thuê luật sư ở Việt Nam có được không?
Cho phần hợp đồng và nguồn vốn thì được. Nhưng phần phù hợp với chương trình định cư cần luật sư hành nghề tại nước đến.
Làm sao kiểm tra một luật sư nước ngoài có thật không?
Tra trên trang của đoàn luật sư hoặc cơ quan quản lý hành nghề tại nước đó. Thông tin này thường công khai.
Thẩm định mất bao lâu?
Thường vài tuần tới hai tháng nếu làm đầy đủ. Hãy tính khoảng này vào kế hoạch thay vì để bị thúc.
