Có một nhóm quyết định chỉ tối ưu được trước khi bạn đổi cư trú thuế. Sau thời điểm đó, cùng một giao dịch có thể cho kết quả hoàn toàn khác. Đây là lý do việc lập kế hoạch thuế nên diễn ra trước khi chuyển đi, không phải sau.
Thời điểm chuyển là một mốc thật
Nó không phải ngày bạn lên máy bay mà là ngày bạn đủ hoặc thôi đủ tiêu chí cư trú thuế của mỗi nước. Mốc này được xác định theo quy tắc, không theo cảm nhận.
Hãy xác định mốc dự kiến cùng kế toán thuế, rồi tính lùi để biết mình còn bao nhiêu thời gian cho những việc nên làm trước.
Bán tài sản trước hay sau
Nếu bạn dự định bán nhà đất ở Việt Nam, thời điểm bán quyết định nước nào có quyền đánh thuế và theo mức nào. Bán trước khi thành đối tượng cư trú thuế ở nước mới thường đơn giản hơn.
Nhưng không phải lúc nào cũng có lợi hơn, vì còn phụ thuộc vào hiệp định và vào mức thuế hai bên. Đây chính là loại câu hỏi cần tính bằng số cụ thể chứ không bằng nguyên tắc chung.
Giá gốc của tài sản
Một số nước ghi nhận lại giá trị tài sản của bạn tại thời điểm bạn trở thành đối tượng cư trú thuế, và chỉ đánh thuế phần tăng giá sau mốc đó.
Nếu nước bạn tới có cơ chế này, hãy có định giá độc lập cho tài sản của mình vào đúng thời điểm chuyển. Không có bằng chứng về giá trị ở mốc đó, bạn có thể bị đánh thuế cả phần tăng giá từ nhiều năm trước.
Cổ tức và thu nhập một lần
Nếu doanh nghiệp của bạn dự định chia lợi nhuận, thời điểm chia so với thời điểm chuyển cư trú thuế ảnh hưởng tới nơi khoản đó bị đánh thuế.
Đây là loại quyết định linh hoạt và đáng để tính. Chỉ cần dịch chuyển vài tháng, kết quả có thể khác đáng kể.
Cơ cấu doanh nghiệp
Giữ phần vốn trong một công ty ở Việt Nam sau khi thành đối tượng cư trú thuế nước khác có thể kéo theo nghĩa vụ kê khai phức tạp.
Nếu bạn dự định rút khỏi doanh nghiệp, làm việc đó trước khi chuyển thường gọn hơn. Nếu vẫn giữ, hãy tìm hiểu nghĩa vụ kê khai trước, đừng để nó thành bất ngờ ở năm thứ hai.
Thuế khi rời đi
Một số nước áp thuế lên phần lãi chưa thực hiện khi một người chấm dứt tư cách cư trú thuế. Việt Nam không có cơ chế này, nhưng nếu bạn từng cư trú thuế ở nước thứ ba thì hãy kiểm tra.
Đây là chi tiết rất dễ bỏ sót với người đã làm việc ở nước ngoài trước khi định cư. Nó có thể tạo ra một nghĩa vụ thuế lớn vào đúng lúc bạn chuyển đi.
Năm chuyển tiếp
Trong năm này, bạn có thể phải khai thuế ở cả hai nước, mỗi nước cho một phần của năm. Hãy chuẩn bị dữ liệu đầy đủ và hỏi cả hai bên về cách xử lý.
Ghi lại chính xác ngày rời đi, ngày tới, và mọi chuyến đi lại trong năm. Dữ liệu này là cơ sở cho mọi tính toán về sau và không dựng lại được.
Thứ tự hợp lý
Tư vấn thuế trước, rồi quyết định các giao dịch lớn, rồi thực hiện chúng, rồi mới chuyển cư trú. Nhiều gia đình làm ngược và mất đi những lựa chọn đã đóng lại.
Hãy dành một buổi làm việc với kế toán thuế ít nhất sáu tháng trước ngày dự kiến chuyển. Buổi đó thường thay đổi lịch trình của bạn theo hướng tốt hơn.
Đừng để một mình chuyện thuế quyết định
Tối ưu thuế là một yếu tố, không phải yếu tố duy nhất. Có gia đình dời ngày chuyển đi cả năm chỉ vì thuế, rồi con lỡ mất năm học và người phối ngẫu mất cơ hội việc làm.
Hãy đặt con số tiết kiệm được cạnh những thứ bị ảnh hưởng, rồi cân. Với phần lớn gia đình, sự ổn định của con cái nặng hơn một khoản thuế tiết kiệm được một lần.
Ghi lại kế hoạch
Viết ra: mốc chuyển dự kiến, các giao dịch cần làm trước mốc đó, và lý do. Kèm tên người đã tư vấn và ngày tư vấn.
Nếu về sau cơ quan thuế hỏi, tài liệu này cho thấy bạn đã hành động có căn cứ. Và nó cũng giúp chính bạn nhớ vì sao đã làm như vậy, sau vài năm.
Hỏi đáp
Tôi có thể chọn thời điểm chuyển cư trú thuế không?
Không chọn tuỳ ý được, nhưng bạn ảnh hưởng được nó qua lịch trình đi lại và nơi đặt gia đình. Hãy tính cùng kế toán thuế.
Bán nhà trước khi đi có phải nộp thuế ở nước mới không?
Thường không nếu giao dịch xảy ra khi bạn chưa là đối tượng cư trú thuế ở đó. Nhưng hãy xác minh với chuyên gia.
Định giá tài sản tại thời điểm chuyển làm ở đâu?
Bằng chứng thư thẩm định giá của đơn vị có chức năng tại Việt Nam. Hãy làm đúng thời điểm và lưu giữ.
Nếu tôi đi rồi mới biết thì còn sửa được không?
Một số việc vẫn xử lý được, một số thì không. Hãy hỏi ngay thay vì để thêm một năm nữa trôi qua.
